27 Aralık '14,Cumartesi
Üyelikİş İlanları
Yardım
  Fen Bilimleri BK Anasayfa Soru Sor Ders Yaz İpucu Yaz Örnek Uyg. Yaz Öneri Yaz
Favorilerime Ekle!
   
     Fizik  > Dersler Fizik Puanınız: 0 kp

Konu:
Soru Başlığınız:
Sorunuz:
Derecesi:
 

 

 


Geriye dönmek için tıklayın! Sayfayı yenilemek için tıklayın!
Yazan: orfeus Puan : 60 kp 26 Mart '04 14:38  
Einstein, 1905'de esirin gereksiz ve fazla bir kavram olduğunun ilan ettikten sonra Mach'tan etkilenerek kurduğu özel görelilik kuramında zaman ve uzayın Tanrı ile olan ilişkilerini, kopardı ve onları insanlara ilişkin göreli birer kavrama dönüştürdü. Artık zaman ve uzay düşünce ürünü olmayıp ölçülebilen şeyler haline geldi.

Ondokuzuncu yüzyılın sonlarında ışığın elektromagnetik dalgalardan oluştuğu ve bu dalgaları uzak mesafelere taşıyan gözle görülemez, seyrek, esnek ve ağırlıksız bir ortamın (esir) var olduğu kabul ediliyordu. Eğer dünya böyle bir ortamda saniyede otuz km.lik bir hızla hareket ediyorsa zıt yönde bir esir rüzgarının oluşması ve ayrıca bu esir rüzgarıyla birlikte hareket eden ışığın bu rüzgara karşı hareket eden ışığa göre daha büyük bir hıza sahip olması gerekiyordu. Oysa ki 1887 yılında Albert Michelson ile Edward Morley, yaptıkları deneylerle ışık hangi yönde hareket ederse etsin, ışık hızının değişmediğini saptadılar. O halde, acaba esir diye bir şey yok muydu?

Esirin varolduğuna inanan bazı bilim adamları, Michelson ve Morley'in ulaştıkları sonucu yapay olarak etkisiz kılmaya çalıştılar. Örneğin, George Fitzgerald, dünyanın esir içinde hareket ederken hareket doğrultusunda büzüldüğünü ve bu büzüme ile ışığın hızında ortaya çıkacak olan farkın yok olduğunu ileri sürdü. Ne var ki, esirin varlığını savunmak için geliştirilen bu ve buna benzer açıklamalar bilim adamlarını tatmin etmiyordu.

İşte belirsizliğin sürdüğü böyle bir atmosferde, Einstein cesurca esir kavramının bir işe yaramadığını ve fizikten atılması gerektiğini vurguladıktan sonra özel görelilik kuramının iki temel ilkesini ortaya koydu:

1 - Bir deney yalnız göreli hareketi saptayabilir. Başka bir deyişle hiçbir deney mutlak durağanlığı veya düzenli hareketi saptayamaz. (Örneğin, bu ilkeye göre esirin varlığını saptamak olanaksızdır.)

2 - Işık, kaynağına bağlı olmaksızın, boşlukta sabit bir hızla hareket eder.

Einstein, bu iki temel ilkeyi, bazı düşünce deneyimlerini ve matematiği kullanarak Newton fiziğinin ana kavramlarını kökünden değiştirdi. Newton'a göre zaman mutlaktır yani evrensel olarak farklılık göstermez ve geçmişten geleceğe doğru düzenli bir biçimde akar. Sağduyuya uygun olan bu evrensel zaman anlayışına göre eşzamanlılık da evrenseldir.

Mutlak zaman kavramına karşı çıkan Einstein'a göre zaman kavramını içeren önermeler eşzamanlı olaylar hakkında ortaya konan önermelerdir ve eşzamanlılık iki olayın aynı anda gerçekleşmesi anlamına gelmektedir. Örneğin, "Mavi Tren Ankara Garına saat yedide gelecektir" demek saatimin akrebinin yedi üzerine gelmesiyle Mavi Trenin Ankara Gar'ına girmesi olayının aynı anda gerçekleşmesi yani bu iki olayın zamandaş olması demektir.

Ancak Einstein'a göre zaman, daha doğrusu eşzamanlılık, mutlak ve everensel değildir, çünkü bir gözlemci için eşzamanlı olan bir olay genellikle başka bir gözlemci için eşzamanlı değildir. Einstein'ın bu sonuca nasıl ulaştığını anlayabilmek için şu düşünce deneyini gözden geçirebiliriz:

Bir trenin (devingen sistem) orta noktasında iki ışık ışınını ters yönlere aynı anda gönderelim. Tren içindeki gözlemci için ışığın hızı (c) sabit olduğundan onun sistemde bu iki ışık ışını ters yöndeki duvarlara aynı zamanda ulaşır; gene bu gözlemci için bu iki olay (ışık ışınlarının ters yönlerdeki iki duvara çarpması) zamandaş olacaktır. Peki, trenin dışındaki gözlemci ne diyecektir?

Onun için de kendi sisteminde ışığın hızı sabittir; ancak trene baktığında duvarlardan birinin ışıktan uzaklaştığını, diğerinin ışığa doğru ilerlediğini görür. Böylece ona göre, ışık ışını kendisine yaklaşan duvara daha erken, kendisinden uzaklaşan duvar ise daha sonra çarpacaktır. Bundan çıkan kaçınılmaz sonuç şudur: Bir sistemdeki gözlemci için zamandaş olan iki olay, bu sisteme göresel düzgün devinen ikinci bir sistemdeki gözlemci içinse zamandaş değildir.

Acaba bu iki gözlemciden hangisi haklıdır? Einstein'a veya birinci temel ilkeye göre iki gözlemci de haklıdır. Eğer zaman kavramı göreli ise, fiziğin diğer temel kavramları da göreli olmak zorundadır. Örneğin, bir cismin uzunluğunu belirlemek için iki farklı gözlemci farklı zamanlarda ölçümler yapacaklarından (çünkü eşzamanlılık onlar için aynı değildir.) farklı değerler saptayacaklardır.

Özel görelilik kuramındaki olaylar ile Mach'ın algıları (elementleri) arasında bir fark yoktur. Örneğin, saatin akrebinin hareketiyle Mavi Trenin Ankara Garına girmesi aynı anda algılanan olaylardır. Aynı şekilde düşünce deneyimindeki gözlemcilerin gözlemleri de algılardan ibarettir. İşte Einstein'ın kuramında zaman ve uzay kavramaları ölçülebilen ve algılanabilen yani insanlara göre anlam kazanan kavramlar dönüştürüldükleri için Machçılığın Einstein üzerinde önemli bir rol oynadığını iddia edebiliriz.

Nitekim Einstein bile Mach'ın etkisinde kaldığını arkadaşlarına yazdığı mektuplarda açıkça belirtti. Hatta bizzat Mach'a yolladığı mektuplarda onun bir öğrencisi ve izleyicisi olduğunu açıkça itiraf etti. Bununla birlikte Mach hiçbir zaman özel görelilik kuramını tam olarak desteklemedi.

Einstein, zamanın ve uzayın göreli kavramlar olduğunu deneyler yaparak göstermiş değildir, çünkü onun özel görelilik kuramına ilişkin olarak sözünü ettiği deneyler zihninde yaptığı deneylerdir. Ayrıca bu kuramın temel direkleri olan iki ilke tamamen usun ürünleri olduklarından onları deneyimsel yöntemle doğrulama ya da yanlışlama olanağı yoktur.

Özel görelilik kuramının bir sonucu da madde ile enerjinin eşdegerliğini ve birbirlerine dönüşebilirliğini gösteren "E = mc2" nin formülüdür. Bu formülde E enerjiyi, m cismin kütlesini ve c de ışığın hızını temsil etmektedir. Bu formül, çok küçük bir madde parçasının çok büyük miktarlarda enerji içerdiğini ortaya koydu ve böylece nükleer çağa girilmiş oldu.

Sn ,
bu dersi değerlendirin!

Sn ,
Bu makale için yorumunuzu yazınız...

 
Konu: Fizik 1 kişi okuyup oyladı: Normal   

Onay Bekleyen Cevaplar VarCevaplanmış...
    Cevap Bekleyen Sorular : Çöz Kazan ... Puan Kullanıcı 
1-  Ayrıntılı bilgi için tıklayın... yarına yetişmesi lazım !!!!!! 200    kutaygs
Bazı maddelerin kritik sıcaklıklarında, belli koşullar altında dirençlerini tümüyle kaybetmek yerine, dirençlerinde artış göster.....
Bölüm: Fizik
2-  Ayrıntılı bilgi için tıklayın... hareket 200    yurttepe
K noktasından V1= 40m/s hızla harekete başlayan bir hareketli L noktasındaki hızı V2= 60 m/s olduğuna göre , hareketlinin KL ar.....
Bölüm: Fizik
3-  Ayrıntılı bilgi için tıklayın... rüzgar oluşumunun fizik bilimiyle ilgili hangi kan 100    cimbom1994
rüzgar oluşumunun fizik bilimiyle ilgili hangi kanun veya teoriyle açıklanır.....
Bölüm: Fizik
4-  Ayrıntılı bilgi için tıklayın... soru 250    beşirbey
bir cisim h1 yüksekliğinden bırakıldığında 2t sürede h2 yüksekliğinden bırakıldığında 3t sürede yere düşüyor aynı cisim h1+h2 yü.....
Bölüm: Fizik
5-  Ayrıntılı bilgi için tıklayın... lütfen yardım edin 250    1154
1;fizik kanunlarının açıklanmasında madeler ne işe yarar
2;fizikte hangi kanunlar vr
3;fizikin teknolojiye teknolojinin fizike.....
Bölüm: Fizik
6-  Ayrıntılı bilgi için tıklayın... acil cevablanması gerekir nolur yardım edinnn..... 250    Nurşah23
1.biyolojik yakıtların sahip olduğu enerji nedir?[12 harfli]
2.güneşin sahip olduğu enerji nedir?[14 harfli]
3.ayın deniz ve o.....
Bölüm: Fizik
7-  Ayrıntılı bilgi için tıklayın... kanun ve teori 250    ekim kasım
rüzgar oluşumu fizik bilimiyle ilgili kannun ve teorimi


.....
Bölüm: Fizik
8-  Ayrıntılı bilgi için tıklayın... kanun ve teori 250    ekim kasım
rüzgar oluşumu fizik bilimiyle ilgili kannun ve teorimi


.....
Bölüm: Fizik
9-  Ayrıntılı bilgi için tıklayın... evrim teorisi 250    çarşı bjk
einstein evrim teorisi doğrumu
.....
Bölüm: Fizik
10-  Ayrıntılı bilgi için tıklayın... kütle..:S 250    dodo_dodo
kütle ölçümlerinde yaygın olarak kullanılan dijital teraziler ile banyo terazilerinin nasıl çalıştıklarını söleyin..???.....
Bölüm: Fizik
Devamı...
 
    Dersler : Puan Kullanıcı 
1-  Ayrıntılı bilgi için tıklayın... Yerçekimi 50 çarşı bjk
Yer çekimi ya da kütle çekimi, kütlesi bulunan maddelerin birbirlerine doğru ivmelenme eğilimidir. Elektromanyetik kuvvet, Zayıf.....
Bölüm: Fizik
2-  Ayrıntılı bilgi için tıklayın... çozun bakalımm 20 enesdrk
bir kaptaki 5m kütleli k sıvısının 2/5 i boşaltılıp yerine L sıvısı doldurulunca karışımın kutlesi 4m oluyor k ve L sıvılarının .....
Bölüm: Fizik
3-  Ayrıntılı bilgi için tıklayın... elektrik terimleri 50 yilmazsahin
direnç: akıma karşı gösterilen güçlük

frekans: birim zamandaki akımın titreşim sayısı

self: özindiksiyon katsayısı sıfırda.....
Bölüm: Fizik
4-  Ayrıntılı bilgi için tıklayın... Newton un hareket kanunları 50 yilmazsahin
1.kanun: eylemsizlik prensibi: bir cisme etkiyen kuvvetlerin bileşkesi sıfır ise, cisim duruyorsa durmasına hareketli ise sbt hı.....
Bölüm: Fizik
5-  Ayrıntılı bilgi için tıklayın... ısı ve sıcaklık 40 meva3461

Bir buz kalıbını güneş ışınlarının geldiği yere koyduğumuzda eridiği, yazın elektrik tellerinin sarktığı, yeterince ı.....
Bölüm: Fizik
6-  Ayrıntılı bilgi için tıklayın... ARCHIMEDES (ARŞİMET) 40 eccunn
ARCHİMEDES
Arşimet (Archimedes), M.Ö. 287 - 212 yılları arasında yaşamış Sicilya doğuml.....
Bölüm: Fizik
7-  Ayrıntılı bilgi için tıklayın... hal değişiminde problem kalmadı 40 omerr_9107
Bir maddenin katı, sıvı ve gaz halleri arasında geçişler yapmasına hal değiştirme denir.
.....
Bölüm: Fizik
8-  Ayrıntılı bilgi için tıklayın... Vektörler 50
slm arkadaslar vektörler konusunu resımlı bı sekılde anlatırsanız ya da bana kaynagı olan bı sıte ısmı verırsenız sevınırım.
ve.....
Bölüm: Fizik
9-  Ayrıntılı bilgi için tıklayın... jeneratör 75 dilek123
jeneratör hakkynda bilgi.....
Bölüm: Fizik
10-  Ayrıntılı bilgi için tıklayın... öss 15 uyuuyuyatuyu
Marmara Üniversitesi Elektronik bilgisayar öğrencisinden her seviyede öss fizik dersi.....
Bölüm: Fizik
Devamı...
 
    Örnek Uygulamalar : Puan Kullanıcı 
1-  Ayrıntılı bilgi için tıklayın... Suyun içine duvar örme 15 Stupidlover
Suyun içine nasıl duvar örülür?
Tabii şimdi gelişen teknolojide birçok alet bunu kolaylıkla yapabilir ama ben sizlere fizik ile.....
Bölüm: Fizik
Devamı...
 
    İpuçları : Puan Kullanıcı 
1-  Ayrıntılı bilgi için tıklayın... Nasıl Oluyor? 15 Einstein94
Suyun değil de,peçetenin özelliklerini düşününüz......
Bölüm: Fizik
2-  Ayrıntılı bilgi için tıklayın... artık ısı-sıcaklıkta probleminiz kalmayacak 25
ısı ile ilgili işlemlerde eğer grafik varsa grafikte zaman varsa zamanı Q ya çeviririz.sonra da Q=m.c.t formülünde yerine yazarı.....
Bölüm: Fizik
3-  Ayrıntılı bilgi için tıklayın... HOCALAR YILLIK ÖDEVDE GENELDE BUNU SORUYOR 20 asiş
+<B> ISI ENERJİSİ

BİR MADDENİN SICAKLIĞINI ARTIRMAK İÇİN GEREKLİ OLAN ENERJİYE DENİR.BİRİMİ KALOR.....
Bölüm: Fizik
4-  Ayrıntılı bilgi için tıklayın... proton yıldızlarının oluşmu 25 Raman1
Supernova patlamalarında notron yıldızları oluşuyor. Neden proton yıldızları oluşmuyor?.....
Bölüm: Fizik
5-  Ayrıntılı bilgi için tıklayın... fizik öğrencileri için 25 ograten
30 dolara American Institute of Physics'in Society of Physics Students dalına uye olup şunları kazanabilirsiniz:
(bence çok ava.....
Bölüm: Fizik
6-  Ayrıntılı bilgi için tıklayın... string şeory-site 15 ograten
meraklıları için, official site, ingilizce.
tarihsel gelişimden ogrenciyken neler ogrenmeniz gerektigine kadar birsuru şey var......
Bölüm: Fizik
7-  Ayrıntılı bilgi için tıklayın... ISINAN HAVA NEDEN YUKSELIR ? 25 apocan
Bir gaz topluluğuna etki eden kuvvetler aşağı doğru yerçekimi ve yukarı doğru da gazın basıncıdır. (Yukarı çıkıldıkça hava basın.....
Bölüm: Fizik
Devamı...
 


Anasayfa  |   Üye Giriş  |   Üye Kayıt  |   Bilişim Teknolojisi  |   Bilim & Kültür  |   İş & Meslek  |   Yaşam & İnsan  |   Yardım
Sponsorluk  |   Reklam  |   İletişim


 © Copyright 1999 - İNOPSİS ®
sorucevap.com, bir İNOPSİS Endüstriyel Yazılım Hizmetleri Ltd. Şti. ® hizmetidir.


Güvenli İnternet'i Desktekliyoruz
Yasal Uyarı: Sorucevap.com internet sitesinde yayınlanan yazıların tüm hakları İNOPSİS Endüstriyel Yazılım Hizmetlerine aittir. Kaynak gösterilerek dahi içeriğin tamamı yazılı izin alınmaksızın kullanılamaz. Sadece alıntı yapılan yazıların bir bölümü, alıntı yapılan yazıya aktif link verilerek kullanılabilir.